X
تبلیغات
ما هم می توانیم اگر بخواهيم! - تاريخچه سربازي در ايران

لغت (( بنيچه )) از كلمه (( بن ))به معني اصل و ريشه مشتق شده اما بهتر آن است كه آن را ماخوذ از كلمه بنه به معني جفـت بدانيـم كه واحد تفسيم ماليات در دهات مي باشد ، زيرا بنه يا جفت اصطلاحي است كشاورزي ، و به مقدار زميني اطلاق مي‌شود كه با يك جفت گاو مي توان آن را شخم زد و چون تقسيم بندي در دهات بر مبناي جفت گاو و زمين ( بنه ) بوده است ميزان اين نوع ماليات را بر آن استوار نموده و به سبب اينكه مبناي سربازگيري قاعده ثابت و مشخصي داشته باشد از اين رويه استفاده شد . بدين ترتيب مقـرر شـد هـر دو بـه تناسب و تعدادبنه و جفت داير خود كه بر همام اساس ماليات مي پرداخت تعدادي هم سرباز بدهد ، و در اين مورد تعيين گرديد كه كه ازهر 10 نفر اهل ده يكي به خدمت سربازي برود . علت هم اين بوده است كه در آن هنگام جمعيت ايران در حدود 10 ميليون نفر بـوده كــه از اين عده پنج ميليون را زن و ازپنج ميليون نفر بقيه را بچه ها و يك و نيم ميليون را اعيان و اشراف و طبقه علمــا و روحانيــون تشكيل داده بودند و و سرانجام يك ميليون نفر مرد قابل خدمت سربازي باقي مي ماند و چون احتياجات در حدود يكصد هزار نفر بود مقرر گرديد كه ازهر ده هزار نفر مرد واجد شرايط خدمت فقط يك نفر كه جوان تر ، علاقمند تر و لا قواره تر بود به نام سربــاز انتــخاب گردد . البته تلاش مي شد كه سرباز خود داراي ملك و حشم باشد در غير اينصورت آن چند نفر ديگر كه به سربازي نمي رفتند مي بايــست مـبلغ صـد تومان بطور سرشكن جمع آوري نموده و براي خريد ملك و باغ و حشم ويا در واقع براي ايجاد علاقه به سرباز تعيين شده ميدادند. جالب است بدانيم كه ملك و دارايي خريداري شده تا خاتمه خدمت در رهن دولت باقي مي ماند تا بدين وسيله از فرار او جلوگيري كرده باشـند و در صورت وارد آوردن ضرر و زيان به اسلحه و ديگر اموال دولتي وثيقه اي در دست دولت باقي باشد . خدمت سربازي را نـمي توانسـتند با پول معاوضه نمايند و اگر سربازي حاضر و مايل به خدمت نبود مي توانست شخص ديگري را با پرداخت مبلغي به او ، برگـزيـند و ايـن مبلغ بستگي به رضايت طرفين و طمع شخصي داشت كه به خدمت مي رفت.

هم‌اکنون طول خدمت وظیفه در ایران ۱۸ ماه است. اما خدمت در مناطق محروم ۱۷ ماه و در مناطق مرزی ۱۶ ماه است. ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در اردیبهشت ۱۳۸۸ اعلام کرد از طول خدمت افرادی که دارای مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری و دکتری تخصصی می‌باشند به ترتیب ۱، ۲، ۳ و ۴ ماه کسر می‌شود. این موضوع به معنای آن است که دارندگان مدارک مذکور به ترتیب ۱۷، ۱۶، ۱۵ و ۱۴ ماه خدمت می‌کنند.

قانون به حکومت اجازه می‌دهد تا طبقاتی از کارکنان وظیفه‌ای که خدمت دوره ضرورت را به پایان برده‌اند برای تجدید یا تکمیل آموزش نظامی فراخوان کند. این فراخوانده‌شدگان، حقوقی معادل حقوق نفرات پایور هم‌درجهٔ خود دریافت خواهند کرد.

افرادی که دارای مصدومیت یا نارسایی‌های بدنی و یا برخی شرایط اجتماعی هستند از خدمت معاف می‌شوند. دانش‌آموزان و دانشجویان تا زمانی که تحصیل می‌کنند از خدمت معاف هستند

هر چه که میزان تحصیلات فرد بالاتر باشد، درجهٔ وی نیز بالاتر خواهد بود. بنابر قانون خدمت وظیفه عمومی نفراتی که دارای مدرک کارشناسی ارشد به بالا باشند به درجه ستوان یکمی، نفراتی که دارای مدرک کارشناسی باشند به درجه ستوان دومی، نفراتی که دارای مدرک کاردانی (فوق دیپلم) باشند به درجه گروهبان یکمی نائل می‌شوند. سربازان صرف نیز از بین دارندگان مدارک دیپلم به پایین انتخاب می‌شوند.

شیوه های سربازی در دنیا

اما در نيمه دوم سده بيستم اکثر کشورهاي جهان سربازي اجباري را حذف کرده و به جاي آن سربازي داوطلبانه يا ارتش حرفه اي ايجاد کردند. خود فرانسه به عنوان بنيانگذار سربازي اجباري در سال 1996 آن را حذف کرد.  این گزیده از  ۱۹۵ کشور دنیا انتخاب شده‌اند.

مطابق تغييرات سازماني و تشكيلاتي و متناسب با اوضاع و احوال، تغييراتي در قوانين و مقررات وظيفه عمومي نيز به وقوع پيوست پس از پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي به رهبري حضرت امام خميني(ره)، با برخورداري از تجربيات گذشته و ملاحظه شرايط روز (بسر بردن مملكت اسلامي درايام دفاع مقدس)، آخرين قانون خدمت وظيفه عمومي مشتمل بر 67 ماده و 57 تبصره در جلسه روز يكشنبه بيست و نهم مهرماه 1363 در مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 63/8/8 به تاييد شوراي نگهبان رسيد.

ماده چهارم قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب سال ۱۳۶۳ بیان می‌کند که خدمت وظیفه عمومی در ایران ۳۰ سال است که به چهار دوره تقسیم می‌شود. خدمت دوره ضرورت (۲ سال)، دوره احتیاط (۸ سال)، دوره ذخیره اول (۱۰ سال) و دوره ذخیره دوم (۱۰ سال). همچنین این قانون به شورای عالی دفاع اجازه می‌دهد در شرایطی که تعداد مشمولان مازاد بر نیاز باشد، طول دوره ضرورت به ۱۸ ماه کاهش یابد.

+ نوشته شده در سه شنبه بیست و نهم دی 1388ساعت 6:25 قبل از ظهر توسط فاطمی |