مدیریت خشم در جامعه
اولین نکته: افراد باید ياد بگيرند تا در زمان عصبانيت از ويژگيهاي احساساتي و فيزيكي خود آگاهي يابند.
دومین نکته: تكنيكهاي آرامشسازي را بدانند
لذا همیشه در عصبانیت این نکته مهم را در ذهن داشته باشیم(مانند صبركن! فكر كن! چه كاري بايد انجام دهم؟) را براي تعديل واكنش خود به مناقشات وعصبانیت های بالقوه به کار ببریم.
مهارتهاي غلبه بر عصبانیت و خشم
1- در هنگام عصبانیت تصمیم خود را یک دقیقه عقب بیندازید(هر تصمیم لحظه ای که گرفته اید)
2- بعد از یک دقیقه تصمیم جایگزین برای تصمیم قبلی خود پیدا کنید (مثلا اگر در دعوا قرار بوده شما بزنید بعد از یک دقیقه فقط یک لبخند بزنید)
3- توجه به نتايج هر راه حل
4- انتخاب يك عكسالعمل مؤثر
5- ارزيابي نتايج آن عكسالعمل
معمولا مهارتهاي مداخله نيز در ده تا بيست جلسه 45 تا 60 دقيقهاي آموزش داده ميشوند. آموزش بين شش تا هشت هفته طول ميكشد. فعاليتهاي اين مرحله شامل موارد ذيل ميباشند:
• مباحثه گروهي
• ايفاي نقش
• مدلبندي رفتارهاي مناسب
• بازيهاي همزمان
• مشاهده نمونههاي ضبط شده ويديويي
به طور معمول، حدود هشت تا ده نفر در اين جلسات شركت ميكنند اما تمام كلاس ممكن است يك نوع تداخل را دريافت كنند. قوانين حاكم بر گروهها در همان جلسه اول وضع ميشوند. جلسات ممكن است يك يا دو مدرس شامل يكي از اعضاي مدرسه (مشاور، معلم يا روانشناس) و يك متخصص بهداشت رواني داشته باشند.
آنچه كه بايد بدانيم
آموزش مديريت خشم ميتواند رفتارهاي خشونتآميز دانشآموختگان را در كوتاهمدت كاهش دهد. مشخص گرديد دانشآموختگاني كه مديريت خشم را فراگرفتهاند، رفتارهاي خشونتآميز و مخرب خود را در منزل و كلاس، كاهش داده و خود كنترلي بيشتري نشان ميدهند. در يك برنامه، 45 دانشآموخته در معرض خطر، كاهش چشمگيري را در رفتارهاي خشونتآميز خود نشان دادند كه اين كاهش، نتيجه ده هفته آموزش در برنامهاي موسوم به «ابتدا فكر كنيد» بود.
اگرچه با مزاياي كوتاهمدت مديريت خشم آشنا هستيم، اما نتايج طولاني مدت آن ثبات چنداني ندارند، مثلا يك تحقيق مستمر سه ساله بر روي پسران خشمگين دبستاني، كاهش ابتلاي آنها به مواد مخدر و الكل و افزايش اعتماد به نفس را نشان داد اما هيچ تغييري در رفتار بزهكارانه آنها مشاهده نگرديد. با اين حال، كودكان 7 تا 13 ساله در يك حلقه روانشناختي كه آموزش مهارتهاي حل مشكلات را فراگرفته بودند، عملكردهاي مشكل آفرين خود را در يك سال بعد كاهش دادند.
اگرچه دانشآموختگان، مزاياي آموزش مديريت خشم را از خود نشان دادند، اما كارآيي مداخله به عوامل متعددي بستگي دارد. بعضي از اين عوامل عبارتند از:
طول درمان
كارآيي آموزش مديريت خشم ممكن است به تعداد جلساتي بستگي داشته باشد كه برگزار ميشود. عموما شش جلسه براي ايجاد تغييرات در حالت خشونتآميز دانش آموختگان با شكست مواجه شدهاند. دوازده جلسه نيز تاثيرات مثبتي بر اعمال خشونتآميز دانشآموختگان داشته و هيجده جلسه نيز اين نتايج مثبت را تقويت كردهاند.
چارچوببندي آموزش
براي اطمينان از كارآيي مديريت خشم، بعضي از توسعهدهندگان برنامهها خاطرنشان كردهاند كه براي آشنايي دانشآموختگان با اين شيوه آموزشي، تكنيكهاي ويژهاي وجود دارند. مثلا به نظر ميرسد كه دانشآموختگان عصباني، نياز بيشتري به برنامههاي آرامشسازي دارند. آنها غالبا معتقدند كه براي برنده شدن بايد هميشه راهحلهاي ويژهاي در پيش گرفت. مربيان با دانشآموختگان كار ميكنند تا در درك اين مسئله به دانشآموختگان كمك كنند كه ممكن است گاهي اوقات، كنترل خود را بر بعضي مسائل از دست بدهند. آنها بايد ياد بگيرند كه براي برنده شدن با سايرين همراه شوند، چارچوببندي آموزش به معناي مشاهده افزايش كارآيي مداخله است.
مداخلات فرعي
مزاياي آموزش مديريت خشم را ميتوان توسعه داد، مشروط بر اين كه با ساير مداخلات هماهنگ باشد. مثلا از دانش آموختگان خواسته شود كه علاوه بر يادگيري مدريت خشم، اهداف هفتگي خود را نيز تعيين كنند كه اين مسئله به كاهش رفتارهاي تنشزا در ميان آنها منجر ميشود. يك شيوه جامعتر، آموزش جايگزيني خشم است كه علاوه بر مديريت خشم، آموزش و آموزش ساختاربندي شده را نيز در بر ميگيرد. دانشآموختگاني كه اين آموزش را فراگرفته باشند ميتوانند قدرت استدلال عقلي خود را افزايش دهند.
نتيجهگيري
مديريت خشم، ابزاري را در اختيار دانشآموختگان قرار ميدهد تا عمل و عكسالعمل خود را در يك مناقشه بالقوه كنترل كنند.
در كوتاهمدت، تكنيكهاي مديريت خشم نشان دادهاند كه تاثيرات مثبتي بر عصبانيت و رفتارهاي مشكلآفرين دانشآموختگان عصباني دارند. دانشآموختگاني كه تحت آموزش مديريت خشم قرار گرفته باشند، كاهش مصرف مواد مخدر و الكل را نشان دادند؛ در عوض، اعتماد به نفس آنها افزايش يافت، اگرچه مداخله نميتواند رفتارهاي تنشزا را كاهش دهد. مزاياي طولانيمدت آموزش مديريت خشم بايد مورد تاييد قرار گيرند. دانشآموختگاني كه در جلسات كمكي مانند تدوين اهداف يا آموزش جايگزيني خشم مشاركت ميكنند پيشرفتهاي چشمگيري را در رفتار و نگرشهاي خود نشان ميدهند.
به طور كلي، مديريت خشم، مسئلهاي است كه ميتواند براي كمك به كاهش رفتارهاي تنشزا و خشونتآميز در ميان افراد مورد استفاده قرار گيرد.
خشم پلی است بین هر دو نوع پرخاشگری فیزیکی و کلامی و خصومت ، از این رو اگر بخواهیم پرخاشگری و خصومت را کم کنیم، باید یاد بگیریم که چگونه خشم خود را کنترل کنیم. مطالب زیادی در باره ی نحوه ی کنار آمدن با اضطراب و افسردگی نوشته شده است. اما در باره ی کنار آمدن با خشم مطالب کمی نوشته شده است، زیرا ما غالباً خشم را چیزی می دانیم که قادر به کنترل آن نیستیم یا نباید آنرا کنترل کنیم. خشم اگر به درستی مهار نشود ممکن است تبدیل به هیجان بسیار مخربی شود. اگر خشم به درون فرد رخنه کند ممکن است به مشکلات فیزیکی مانند تنش مفرط منجر شود. از طرف دیگر ، اگر بروز داده شود ، غالباً کار را بدتر می کند ، شواهد کمی وجود دارد دال بر این که بروز دادن خشم روش خوبی برای کم توان کردن انرژی آن است. بسیاری از افرادی که خشم خود را بروز می دهند ، از دست دادن کنترل و شرمساری را تجربه می کنند.
اگر بخواهیم پرخاشگری و خصومت را کم کنیم، باید یاد بگیریم که چگونه خشم خود را کنترل کنیم.
حالا برای کنترل خشم چند پیشنهاد ارائه می شود:
1- به دنبال توضیح دیگری بگردید.
وقتی که کسی از ما انتقاد می کند یا به گونه ای عمل می کند که به هنجارها یا انتظارات ما بی حرمتی می شود ، این امکان وجود دارد که حواسش پرت باشد یا دچار فشار عصبی روحی باشد. یک روز که رانندگی می کردم، ماشینی از چراغ قرمز عبور کرد و مرا مجبور ساخت که با کوبیدن پایم روی پدال فوری ترمز کنم. در این تصادف جلو ماشین من آسیب دید. مایه تعجب نیست که من خشمگین شوم. اما وقتی راننده عذرخواهی کرد و توضیح داد که تازه از بیماری سرطان همسرش اطلاع پیدا کرده ، خشم من سریعا فروکش کرد.
2- حواس خود را به چیز دیگر معطوف کنید.
یکی از بهترین راه ها برای کاهش خشم اشتغال به برخی فعالیت ها ی جذاب است. برخی از افراد کارهای ورزشی انجام می دهند ، برخی دیگر مطالعه می کنند یا تلویزیون تماشا می کنند و برخی به سرگرمی های مورد علاقه ی خود می پردازند.
3- شوخی و مزاح کنید.
شوخی طریقی است برای بازسازی موقعیتی برای یافتن ناهمخوانی یا امر محال در آن.
شوخی کردن خشم را کاهش می دهد ، زیرا شوخی با خشم مغایرت دارد. یاد گرفتن اینکه به واکنش های مان بخندیم نه تنها به ما کمک می کند که خشم خود را کاهش دهیم. بلکه به ما کمک می کند با دیگران ارتباط بر قرار کنیم و نشان دهیم که نسبت به نامناسب بودن واکنش های مان آگاهیم.
هرگاه به آنچه موجب خشم شما می شود پی ببرید، می توانید برای کنار آمدن با چنین موقعیت هایی برنامه ریزی کنید.
4- ببینید چه چیز خشم شما را برمی انگیزاند.
خاطرات مربوط به خشم خود را یاد داشت کنید ، به این وسیله می توانید بفهمید که چه موقعیت هایی شما را خشمگین می کند. برای مثال، انتقاد موجب خشمگین شدن برخی از افراد می شود.
و رفتار های خاصی عده دیگری از افراد را خشمگین می کند. هرگاه به آنچه موجب خشم شما می شود پی ببرید، می توانید برای کنار آمدن با چنین موقعیت هایی برنامه ریزی کنید.
5- با خودتان گفت وگو کنید.
بسیاری از مردم با خودشان گفت وگو می کنند. گفت وگو با خود موجب کاهش خشم در بعضی از افراد می شود ، ولی در برخی دیگر از افراد موجب افزایش یا پایداری خشم می شود. بعداز طلاق، زوجین ممکن است سال ها نسبت به یکدیگر خشمگین باشند. آنها ممکن است بر سر هر چیزی دعوا داشته باشند ، مثلاً یکی از طرفین رفتاری داشته و طرف دیگر هنوز به دنبال این است که از او عذرخواهی شود زیرا استحقاق آن را دارد.
6- زندگی همیشه منصفانه نیست.
تا وقتی که نپذیریم جهان بی عیب و نقص نیست ، نسبت به همه چیز و همه کس خشمگین می شویم. با برخورد بی ادبانه ای روبه رو شده ایم، به یک میهمانی دعوت نشده ایم یا لاستیک ماشین مان صاف است. اینکه خشمگین بشویم یا نشویم می تواند یک تصمیم باشد که می توانیم آن را آگاهانه یا ناآگاهانه یاد بگیریم، ما می توانیم به اینکه گاهی جهان غیرمنصفانه است ، خو بگیریم.بیشتر ما علاقه به سازش نداریم ، اما وقتی یاد بگیریم که سازش بهتر از خشم طولانی مدت است، می توانیم برای هنر ظریف سازش، در مقام وسیله ای برای داشتن یک زندگی ساده تر، ارزش قایل شویم.
7- یاد بگیرید که مذاکره کنید.
خشم معمولا با تعارض همراه است. یکی ازراه های کاهش خشم شرکت در گفت و گو است. گفت و گو ما را قادرمی سازد تا از نظریات طرف مقابل در مورد موقعیت آگاه شویم. گفت و گو شرایطی برای مذاکره و یافتن راه حل یا سازش فراهم می کند.
بیشتر ما علاقه به سازش نداریم ، اما وقتی یاد بگیریم که سازش بهتر از خشم طولانی مدت است، می توانیم برای هنر ظریف سازش، در مقام وسیله ای برای داشتن یک زندگی ساده تر، ارزش قایل شویم.
منبع : کتاب انگیزش وهیجان (رابرت فرانکن) - با تغییر و تلخیص
آری ما آمدیم تا باور کنیم همدیگر را که می شود و می توان راه و منش جلال آل احمد ها را گرفت و به سرانجام رساند ما هم می توانیم در جامعه شناسی حرفی جدید از جامعه نوین داشته باشیم اگر بخواهیم!